حدیث روز
امام علی (ع) می فرماید : هر کس از خود بدگویی و انتقاد کند٬ خود را اصلاح کرده و هر کس خودستایی نماید٬ پس به تحقیق خویش را تباه نموده است.

دوشنبه, ۶ بهمن , ۱۳۹۹ 12 جماد ثاني 1442 Monday, 25 January , 2021 ساعت تعداد کل نوشته ها : 1721×
به مناسبت هفته پژوهش؛

بررسی لزوم تدوین منطق نوین پژوهشی برای دستیابی به نظام فکری اسلامی / قسمت سوم

شناسه : 10620 24 آذر 1399 - 14:28 110 بازدید ارسال توسط : نویسنده : طلبه ارجمند محمد حسین اقتدار پرور

تشتت در عمل، علّت عدم توفق امت در دستیابی به دولت بخشی از اسباب عدم توفق امت ایران اسلامی در دستیابی به مرحله دولت اسلامی را می توان در سایه وقایعی مانند جنگ تحمیلی، مشکلات داخلی، اقدامات منفی خائنین، وجود غرب زدگی در برخی از مسولین و … یافت. امّا حقیقت امر به دور از […]

پ
پ

تشتت در عمل، علّت عدم توفق امت در دستیابی به دولت

بخشی از اسباب عدم توفق امت ایران اسلامی در دستیابی به مرحله دولت اسلامی را می توان در سایه وقایعی مانند جنگ تحمیلی، مشکلات داخلی، اقدامات منفی خائنین، وجود غرب زدگی در برخی از مسولین و … یافت. امّا حقیقت امر به دور از نگاه های متعصبانه این است که وضعیّت فعلی جامعه پس از انقلاب اسلامی و اجرای برخی از طرح های اجتماعی اسلام در قالب نظام اسلامی، یکی از مهمترین علل دسترسی نیافتن به دولت اسلامی، در گروی موفق نبودن در طراحی نظام فکری واحد اسلامی است.

بنابر آنچه بیانش در سطور فوق گذشت، تفاوت و تناقض در حوزه ادراکات فرد، به تناقض در رفتار او ختم می شود؛ به این معنا که انسان در صورتی می تواند موضع گیری ها و رفتار هایش را به هماهنگی برساند که پیش از آن در نسبت و تعامل بین اندیشه های خودش کاوش کرده و به جمع بندی دقیقی در این زمینه رسیده باشد (واسطی،۱۳۹۵ش: ۱۲۴).

در جامعه نیز دقیقاً و تحقیقاً به همین منوال است. برای مثال فرض کنید در رفتار اقتصادی جامعه از منظر دینی در شریعت اسلامی، معامله ربوی محکوم به حرمت است، ولی فرهنگ علمی و کارشناسی اقتصادی که در ساماندهی اقتصادی همان جامعه موثّر است، همان فرهنگ و تفکری است که سود و بهره در عرض زمان را در مبانی و روابط خرد و کلان اقتصادی اصل اساسی و قاعده بی­اسثتثنا می داند. در این حال، تفکر دینی و تخصص علمی، به تناقض با یکدیگر می رسند. پس از این جامعه در مسیر سامان دادن به رفتار و واکنش های خود دست ناچار به عقب نشینی از مواضع معرفت دینی می زند و به ناچارر همان ارزش های دینی و احکامی که در ابتدا ادعای احیاء و اجراء آنها را داشت نادیده می گیرد و ارزش های دینی را فدای تفکر علمی می کند.

در واقع محقق نشدن دولت اسلامی تا حد قابل توجهی نشات گرفته از همین تشتت های فراوان میان اصول اسلامی و تخصص های برخواسته از مبانی اومانیستی غربی است که در جامعه کنونی ما دیده می شود. در حقیقت این تشتت ها ناشی از این است که سامانه فرهنگی، قانونگذاری و اجرایی جامعه ما هنوز بر نظام منسجم و واحد فکری و فرهنگی ابتنا نیافته است.

دستیابی به نظام فکری، راه حلّ فراغت از تشتت

تحقیقاً باید سر آغاز پیدایش نگرش هماهنگی حداکثری بین علوم که پیش زمینه ای برای عملکرد واحد و منسجم اجتماعی هست را از رنسانس و پس از پیدایش نظریه نسبیت بدانیم. نظریه ای که هماهنگی و نظام­مندی امور فردی و اجتماعی به طور مفصل در آن مورد مطالعه قرار گرفته است. در این دیدگاه، توسعه بخش های مختلف جامعه، به صورت مجزا مورد مطالعه قرار نمی­گیرد بلکه در مسیر توسعه، نگاهی همه جانبه به پیکره جامعه لازم است(مصباح یزدی، ۱۳۸۹ش:۹۵). و این دقیقاً همان مرحله است که فکر و فرهنگ غربی از طریق آن توانسته است، اصول ناصواب خود را که بر مبانی نا صواب تر مستحکم شده است در معرض اجتماع به خوبی به اجرا درآورد. اگرچه امروز جوامع غربی به عینه، فرجام عملکرد با اتکاء بر مبانی غلطشان را به نظاره نشسته اند امّا رمز موفقیّت آنها در برپایی نظم موّقت اجتماعی بر پایه نا صحیح را می توان در داشتن نظام فکری واحد منسجم دانست.

نظام فکری اسلامی و نمود خارجی آن به عنوان جامعه اسلامی، در ظرف حکومت نبی مکرم اسلام، خلافت امیرمومنان و البته شکوفایی تمدن اسلامی در طی پنج قرن (از سال ۸۱ ه.ق تا سال ۵۹۷ ه.ق) که از لحاظ نیرو، نظم، بسط قلمرو حکومت، تصفیه اخلاق و رفتار، سطح زندگانی، وضع قوانین منصفانه انسانی، ادبیات، دانشوری، علم، طب و فلسفه پیشاهنگ جهان بود. امّا پس از آن به علّت بی‌کفایتی امرای مسلمان و جهل عظیم توده‌ها نسبت به دسایس دشمنان دچار انحطاط غیر قابل پیش بینی شد و زوال دامن گیر شکوفایی آن شد.

پس اگرامروز  ما به دنبال تولید و در حقیقت احیای مجدد نظام فکری اسلامی پس از اماته آن هستیم، در واقع در حقانیّت دین و توانایی آن در ارائه چنین الگویی به جامعه بشریّت شک و تردیدی نداریم. الگو هایی که می تواند دردهای مزمن و کهنه بشریّت که در دوره مدرنیته کهنه تر شده و هم اکنون سر باز کرده است را واقعاً درمان کند.

.

مطالب مرتبط:

بررسی لزوم تدوین منطق نوین پژوهشی برای دستیابی به نظام فکری اسلامی / قسمت اول

بررسی لزوم تدوین منطق نوین پژوهشی برای دستیابی به نظام فکری اسلامی / قسمت دوم

بررسی لزوم تدوین منطق نوین پژوهشی برای دستیابی به نظام فکری اسلامی / قسمت چهارم

ثبت دیدگاه

دیدگاهها بسته است.